Om uw bezoek aan onze website te optimaliseren, gebruiken wij cookies. Door verder te gaan, stemt u daarmee in. Lees meer over het gebruik van cookies.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

anders bankieren

Als het politieke of civiele klimaat verandert

In dialoog met bedrijven in conflictgebieden

In dialoog met bedrijven in conflictgebieden

Ondernemingen die wereldwijd actief zijn stoten op veel uitdagingen bij het uittekenen van een strategie en businessmodel. Die moeten relevant en toepasbaar zijn in alle regio’s en op alle locaties. Ze moeten bij hun operaties rekening houden met alle plaatselijke bijzonderheden, culturen en omstandigheden. Maar als het politieke of civiele klimaat verandert, mogen we dan zomaar verwachten dat het bedrijf zijn activiteiten staakt en al zijn investeringen in mensen, leveranciers, materiaal en materieel laat vallen?

Heineken in Burundi

Heineken is een Nederlandse brouwer met activiteiten en markten in de hele wereld. Precies die wereldwijde aanwezigheid vergroot het risico dat de onderneming moet opereren in onstabiele of snel veranderende landen. Zo is Heineken in Burundi mede-eigenaar van de lokale brouwerij Brarudi. De andere eigenaar is de Burundese regering. Heineken is de enige grote buitenlandse investeerder in het land en is in die hoedanigheid een belangrijke bron van inkomsten voor de overheid via belastinggeld. Ongeveer 600 mensen heeft de onderneming er in dienst en zo’n 18.000 boeren bewerken het land en produceren (voornamelijk) sorgo voor het bedrijf.

Breder bekeken zijn naar schatting zo’n 112.000 mensen betrokken bij het sorgo-programma van het bedrijf. Burundi is lange tijd stabiel geweest, zij het arm. Maar sinds 2005 is de situatie in het land verslechterd op het gebied van mensenrechten. Het conflict over de geschiktheid van de president om het land voor een derde ambtstermijn te regeren leidde tot sociale onrust en berichten dat het regime zich schuldig maakt aan schendingen van de mensenrechten. Als Heineken zijn activiteiten in Burundi stopzet omdat het bedrijf niet wenst geassocieerd te worden met een repressieve regering, zouden daar veel mensen onder lijden.

Als een bedrijf samenwerkt met een repressief regime, kan dat een reden zijn om de onderneming voor investeringen uit te sluiten. In dit geval heeft Triodos Research, na beraad en studie van alle invalshoeken, besloten om Heineken in het Triodos  beleggingsuniversum te houden. Triodos Research heeft intensief dialoog gevoerd met het bedrijf over deze zaak en de communicatielijnen blijven open. De invoering van duidelijke procedures doorheen de hele groep werden besproken. Die betreffen de handelswijze in het geval van veranderende politieke omstandigheden. Triodos Research heeft eveneens haar verwachtingen inzake transparantie met betrekking tot de grenzen meegedeeld, en wat aanleiding zou kunnen zijn om alle activiteiten stop te zetten.

Heineken heeft al maatregelen getroffen om zijn due-diligence procedure inzake mensenrechten te verstrengen, gebaseerd op de Guiding Principles on Business and Human Rights van de VN. Bovendien is het bedrijf een samenwerking gestart met het Afrika-Studiecentrum Leiden om de opportuniteiten en uitdagingen van zijn activiteiten in Afrika in kaart te brengen, in het bijzonder in conflictgebieden en in markten die in moeilijke omstandigheden moeten werken.

LafargeHolcim in Syrië

De Zwitserse leverancier van bouwmaterialen LafargeHolcim is op veel plaatsen actief, onder andere ook in broze landen als Irak, Libanon, Jordanië, Nigeria en voor kort ook in Syrië.

In juni 2016 werd Lafarge er door de Franse krant Le Monde van beschuldigd onrechtstreeks Islamitische Staat (IS) te hebben gefinancierd en dat tussen 2013 en 2014, de periode vóór de fusie met Holcim. Volgens Le Monde betaalde het bedrijf belastingen aan IS om de zaken in zijn Syrische vestiging verder te laten lopen en veilige doorgang te verzekeren van zijn voertuigen in het gebied, voordat IS de vestiging overnam in september 2014. De activiteiten van IS in acht genomen, zou dit op een verregaande betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen kunnen wijzen.

Op dit moment loopt in Frankrijk een strafrechtelijk onderzoek, gebaseerd op een klacht die door twee ngo’s en 11 voormalige Syrische werknemers werd ingediend. Het eigen onderzoek van het bedrijf bracht aan het licht dat de lokale vestiging inderdaad geld ter beschikking heeft gesteld aan derden voor overeenkomsten met verschillende gewapende groepen, inclusief gesanctioneerde partijen, om de activiteiten te verzekeren en een veilige doorgang van werknemers en voorraden van en naar de vestiging te verzekeren. Dat betekent dat de betrokken werknemers zich niet aan de gedragscode van het bedrijf hielden.

In mei 2017 werd LafargeHolcim uit het Triodos  beleggingsuniversum verwijdert. Er werd contact opgenomen met de onderneming, die benadrukte dat haar doel was geweest om werknemers te beschermen. Het bedrijf heeft sindsdien belangrijke stappen gezet om zijn intern controlesysteem te verbeteren. Een daarvan is de oprichting van een Ethics, Integrity and Risk Committee. De CEO is opgestapt. Die maatregelen ten spijt blijft het een grote zorg voor Triodos Research dat de interne regelgevingen werden overtreden omwille van de aanwezigheid van het bedrijf in een conflictgebied.

Daarnaast lijkt het dat LafargeHolcim controversiële projecten opportunistisch benadert, zoals blijkt uit hun interesse om de grensmuur tussen de VS en Mexico te bouwen. Triodos Research vindt dat het bedrijf zijn ethische raamwerk bovenaan de agenda moet plaatsen en aantonen dat het effectief wordt ingevoerd en gevolgd.

Wat mogen we verwachten?

Beide gevallen, Heineken en LafargeHolcim, leggen de complexiteit bloot van het zakendoen in een politiek en civiel veranderend klimaat. Zulke veranderingen kunnen overal en op gelijk welk moment opduiken en bedrijven moeten erop voorbereid zijn. Ze moeten een solide due-diligence procedure inzake mensenrechten hebben en voorbereid zijn op dit soort situaties moet deel uitmaken van hun risicobeoordeling en risicobeperkingsstrategie. Ze moeten een beleid en procedures hebben die duidelijk weergeven welke elementen mogelijk tot een beëindiging van hun activiteiten kunnen leiden. De internationale gemeenschap – regeringen, ngo’s, investeerders en andere stakeholders – moet samenwerken om een leidraad te ontwikkelen.

 

Photo: Max Noisa

Wat vindt u van "Als het politieke of civiele klimaat verandert"?

Gelieve een comment te schrijven.

Gelieve uw naam in te geven.