Om uw bezoek aan onze website te optimaliseren, gebruiken wij cookies. Door verder te gaan, stemt u daarmee in. Lees meer over het gebruik van cookies.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

duurzaam innoveren

De cirkel is rond

Hoe kan de economie ook circulair worden

Hoe kan de economie ook circulair worden

In het huidige lineaire economisch systeem vernietigen we natuurlijke rijkdommen en verhogen we onze schuld aan toekomstige generaties. De circulaire economie is gericht op het omkeren van deze aanpak door de ontwikkeling van nieuwe ontwerp-, productie- en consumptiemodellen.

De circulaire economie wil producten, hun componenten en materialen zolang mogelijk in gebruik houden binnen opeenvolgende productiecycli. Het is het tegenovergestelde van het lineaire model waarop de huidige industriële economie is gebaseerd: ontginnen, produceren, consumeren en afvoeren. De deeleconomie en functiegerichte bedrijfsmodellen vloeien voort uit dit concept. Ze delen allemaal dezelfde gemeenschappelijke principes: verminderen, hergebruiken, recycleren, vernieuwen, herverdelen. Sommigen beschouwen de circulaire economie als een terugkeer naar het pre-industriële tijdperk. Men teelde gewassen, oogstte en at het daarna op. Hierna begon de cyclus opnieuw, terwijl de werktuigen zo lang mogelijk werden gebruikt. In een economie van overvloed heeft het industriële systeem deze visie radicaal veranderd: meer productie en meer consumptie werden de dominante dogma’s. Er is op die manier aanzienlijke vooruitgang geboekt, maar de druk op de planeet is geleidelijk aan ondraaglijk geworden. Natuurlijke hulpbronnen worden steeds kleiner en de negatieve gevolgen van overproductie vormen een bedreiging voor onze toekomst. Een explosie aan broeikasgasemissies, bergen afval, verlies aan biodiversiteit, bodemuitputting en de schaarste aan zoetwaterbronnen zijn slechts enkele voorbeelden.

Volgens de Belgische Technologiefederatie Agoria wordt 80% van de geproduceerde producten binnen de eerste zes maanden weggegooid.

 

 

Het ecodesign
Circulariteit moet vanaf de ontwerpfase worden geïntegreerd. In een circulair model streven ontwerpers ernaar de levenscyclus van producten zo lang mogelijk te verlengen en hun waarde te maximaliseren door opeenvolgende “gebruikslussen” te creëren tot het product definitief wordt geëlimineerd. Veel uitdagingen moeten tegelijkertijd worden aangepakt: een “afvalvrij” ontwerp vereist dat zoveel mogelijk componenten en materialen gerecycleerd en opnieuw gebruikt kunnen worden. Het minimaliseren van de negatieve effecten van productgebruik en zijn definitieve eliminatie heeft tot gevolg dat men zich moet concentreren op herstelbare, gemakkelijk verwijderbare en herstelbare componenten. Niet recycleerbare componenten moeten van biologische oorsprong zijn zodat ze zonder enige hinder opnieuw in het milieu kunnen worden geïntroduceerd. Tenslotte moeten hernieuwbare bronnen in de energiebehoeften van de productie voorzien.

Een sprekend voorbeeld
Op industrieel gebied is een van de pioniers van deze nieuwe aanpak het Amerikaanse bedrijf Owens Corning. Deze specialist in isolatiematerialen is een van ‘s werelds toonaangevende gebruikers van gerecycleerd glas. De glasvezelproducten bevatten tussen 53% en 73% gerecycleerde grondstoffen. Door minder hulpbronnen te extraheren, verlaagt het bedrijf zijn eigen energieverbruik tijdens het productieproces, terwijl ook het totale afvalvolume wordt verminderd. Bij de innovators hoort ook het Nederlandse bedrijf Interface, wereldleider in de productie van tapijten. Het bedrijf streeft ernaar om tegen 2020 zijn negatieve impact op het milieu volledig te elimineren. Hiervoor gebruikt het bijvoorbeeld nylonafval van gebruikte visnetten bij de productie van nieuwe vloeren. De voordelen zijn talrijk: vermindering van de eigen ecologische voetafdruk, vermindering van de oceaanvervuiling en tegelijk een duurzame bron van inkomsten voor de betrokken vissers. Het bedrijf heeft ook een technologie ontwikkeld om textielvezels netjes van oude tapijten te halen en opnieuw in het productieproces te introduceren.

Het product is het gebruik
Verbonden objecten bevorderen de overgang naar een productbeheer op basis van de dienst die een product biedt. Bij dit soort model blijft de producent eigenaar van de end-to-end-objecten waarbij enkel het gebruik aan de consument wordt toegestaan. Hij heeft er dus alle belang bij dat zijn product goed en lang blijft functioneren en de maximale waarde behoudt wanneer het uiteindelijk wordt teruggebracht. We nemen dus afscheid van de voorspelbare veroudering! Van de grote groepen is Philips Lighting een pionier van deze functionaliteit: voor bepaalde professionele klanten verkoopt de Nederlandse multinational nu licht tegen een vaste prijs in plaats van lampen en lampenhouders. Als de prestaties ondermaats zijn, betaalt Philips het verschil terug. Wat er hen duidelijk toe aanzet om klanten de meest efficiënte service op energiegebied te bieden.

Betrek alle betrokken partijen
Breken met de lineaire waardeketen die de wereldeconomie aanstuurt, zal niet van de ene dag op de andere plaatsvinden. Het vereist een gezamenlijke inzet van bedrijven (en hun aandeelhouders), burgers en overheden. De eerste kan niet alleen een circulaire economie creëren. Het is daarom absoluut noodzakelijk dat individuen hun consumptiepatronen radicaal veranderen en dat overheden de ontwikkeling van nieuwe circulaire modellen met (fiscale en andere) incentives aanmoedigen. Een dergelijke beweging vereist uiteraard een internationale samenwerking.

 

Aandeelhouders krijgen hun zegje!

Aandeelhouders moeten de overgang naar een circulaire economie aanmoedigen. Als beheerder van SRI-fondsen wendt Triodos Investment Management zijn invloed aan om binnen de langetermijnvisie van beursgenoteerde ondernemingen nieuwe circulaire modellen te introduceren. SRI-fondsen investeren in bedrijven die bijdragen aan een positieve verandering door de producten en diensten van de toekomst te ontwikkelen (zie ook artikel op de voorpagina). Ze ondersteunen de circulaire economie omdat het overeenkomt met de visie van Triodos Bank op de duurzame samenleving: een samenleving die de menselijke ontwikkeling, sociale inclusie en de bescherming van de planeet bevordert.

 

Wat vindt u van "De cirkel is rond"?

Gelieve een comment te schrijven.

Gelieve uw naam in te geven.

Wat zijn de nieuwste start-ups in de Brusselse circulaire economie? | De Kleur van Geld: Triodos Bank België 5 maanden geleden

[…] is de circulaire economie? Lees ons dossier en ontdek waarom en hoe Triodos meewerkt. Hebt u een project in de circulaire economie? De oproep tot kandidaatstelling voor de 8e editie […]