Om uw bezoek aan onze website te optimaliseren, gebruiken wij cookies. Door verder te gaan, stemt u daarmee in. Lees meer over het gebruik van cookies.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

anders bankieren

De 7 verzoekingen van Triodos Bank

In 1980 zette Triodos Bank een ander bancair model in de markt: een bank die geld inzet voor positieve verandering ten voordele van mens en natuur en daar heel transparant in is. Een mijlpaal.  De bank is geëvolueerd omdat ze antwoorden formuleert op de uitdagingen van het moment, maar heeft haar eigenheid behouden.

Wat zijn zoal de keuzes, dilemma’s en ‘verleidingen’ waarvoor de bank doorheen de jaren kwam te staan? Wij sommen er een aantal op aan de hand van zeven vragen. We baseren ons hiervoor deze opsomming op twee academische onderzoeksprojecten over Triodos Bank: enerzijds ‘Resisting Temptation’ van de Stanford Social Innovation Review en anderzijds ‘Banking as if Society Matters’ van MITCoLab, waaraan mensen van Triodos Bank meewerkten.

1. Zijn we volgzaam of kiezen we voor een eigen model?

De oprichting van een bank of een onderneming was niet het doel op zich van de ‘founding fathers’ van Triodos Bank, wel het onderzoek hoe geld een middel kan zijn voor maatschappelijke verandering.

In 1968 richtten zij een studiegroep op in Nederland met die welomlijnde missie. De volgende stap was de oprichting van de Triodos Stichting die, met bijdragen van vrienden en kennissen van de initiatiefnemers, fondsen ter beschikking stelde aan sociale initiatieven die in het reguliere circuit uitgesloten waren van financiering door banken. Deze juridische vorm bleek weliswaar nuttig maar ontoereikend om de missie te volbrengen. De oprichters stonden met hun project op een kruispunt.

“De oprichters stonden voor de beslissing om een bank op te richten, met de bijhorende juridische vorm en potentieel, want ze wilden de betekenis van een bank veranderen,” zegt Pierre Aeby, vandaag CFO van Triodos Bank. Tijdens de voorbereidingen van de aanvraag voor de banklicentie stelde de Nederlandse toezichthouder voor om voor een andere vorm, bijvoorbeeld een coöperatie, te kiezen, maar het streefdoel van de initiële opzet van de founding fathers leidde uiteindelijk tot een heel eigen model.

“We wilden een bank worden, met de bijhorende juridische vorm en potentieel, want we wilden de betekenis van een bank veranderen.”

Pierre Aeby CFO Triodos Bank

Het werd geen coöperatie, noch een klassieke onderneming. Triodos vestigde zich in 1980 als bank met heel eigen kenmerken. Onder andere haar model voor aandeelhouderschap valt op.

Triodos Bank vindt het van groot belang haar missie en identiteit te beschermen. Om die reden zijn alle aandelen van Triodos Bank ondergebracht bij een stichting, de Stichting Administratiekantoor Aandelen Triodos die op zijn beurt certificaten van aandelen uitgeeft aan particulieren en instellingen, met de garantie dat niemand van hen ooit meer dan 10% van het totale kapitaal en van de Stichting Administratiekantoor Aandelen Triodos Bank kan bezitten. Zo waakt de stichting erover dat de bank nooit afwijkt van haar oorspronkelijke maatschappelijke opdracht. Meer dan 35.000 particuliere investeerders brengen vandaag ongeveer 90% van het kapitaal aan.

2. Succes tegen elke prijs of organische groei?

In 2016 rondde Triodos Bank op Europees niveau de kaap van 650.000 klanten. Met een beheerd vermogen van 13,5 miljard euro is ze naar de normen van de Nederlandse toezichthouder een middelgrote bank.

Ute Stephan en Marieke Huysentruyt, auteurs van het Stanford onderzoek over het bankmodel benadrukken in hun analyse dat “Triodos heeft weerstaan aan de verleiding te werken met samengestelde producten met hoge winsten. In plaats daarvan koos ze een model met lagere winsten en bouwt relaties op om projecten en ondernemingen in de reële economie te financieren. Door deze weg te kiezen, blijft de bank weg van bepaalde praktijken die mee tot de wereldwijde financiële crisis van 2008 hebben geleid.”

Fundamenteel in het model van de bank is de keuze voor ‘verantwoordelijkheid’ in tegenstelling tot ‘neutraliteit’ bij het toekennen van financiering, zo zegt Katrin Käufer, auteur van de MIT-studie.

De bank specialiseert zich als financier van bedrijven, instellingen en projecten met een positieve impact op sociaal, ecologisch en cultureel gebied. Om zeker te zijn van haar positieve impact, legde de bank een reeks kredietvoorwaarden vast. Elke kredietaanvraag moet hieraan voldoen vooraleer de bank naar het financiële plaatje kijkt.

In de Economie zijn “kapitaal, personen en grondstoffen” de grote factoren en wat er tijdens de crisis gebeurde is dat “de factor kapitaal zich had losgemaakt van de andere twee”.

Peter Blom, huidig CEO van Triodos Bank

3. Spaarbank of integraal aanbod?

De bestaansreden van Triodos Bank is “een positieve verandering teweeg brengen in de samenleving door de financiering van ondernemingen en organisaties,”. De voortdurende groei van het klantenbestand creëert nieuwe vragen en mogelijkheden.

Het aanbod in de hele groep is de afgelopen decennia gestaag uitgebreid voor zowel particulieren als ondernemers, met verschillen tussen de nationale vestigingen.
Naast duurzaam sparen en beleggingen bieden alle vestigingen vandaag ook duurzame woonkredieten aan. Hoe energiezuiniger en ecologischer uw woning of verbouwing, hoe voordeliger uw krediet. Met deze unieke formule levert Triodos daadwerkelijk een bijdrage aan de verduurzaming van de wooncultuur.

De vestigingen in Nederland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk hebben een zichtrekening voor particulieren in hun aanbod. Ook in België onderzoekt Triodos de mogelijkheden om haar aanbod uit te breiden. Op termijn zal ze ook in België een zichtrekening met betaalfaciliteiten aanbieden. Triodos Bank bekijkt de situatie van land tot land, telkens in functie van de lokale situatie. We zullen een zichtrekening voor particulieren lanceren wanneer de kosten die ermee gemoeid zijn, onze rentabiliteit niet in het gedrang brengen. Tot nu toe is gebleken dat voor Triodos Bank België de kosten verbonden aan een zichtrekening met betaalkaarten financieel te zwaar doorwegen.

4. Waarden incorporeren op de kapitaalmarkt?

“Na de ramp in Tsjernobyl in 1986 belden de klanten naar de bank om te vragen wat we hiermee gingen doen? Gingen we hen de mogelijkheid bieden om te investeren in alternatieve energie?” zo zegt Peter Blom, die vandaag aan het hoofd staat van Triodos, maar ooit als vrijwilliger voor de bank begon te werken.

De maatschappelijke uitdagingen zijn voor Triodos Bank het uitgangspunt van haar originaliteit en innovatieve geest.  De periode na de nucleaire ramp kenmerkte zich door de ontwikkeling van nieuwe technologie in windenergie. Kredieten in deze sector waren op dat moment nog risicovol voor banken. Triodos riep toen Triodos Ventures in het leven, een autonome maatschappij die als pionier investeerde in de sector, kennis vergaarde en goede resultaten haalde.

Deze ontwikkeling liet de bank niet alleen toe haar ondersteuning voor de sector te verbreden en bestendigen, ze leidde ook tot de oprichting van het Triodos Wind Energy Fund, een fonds gespecialiseerd in windenergie. Dat betekende eveneens een nieuwe sector waarin Triodos een positieve maatschappelijke impact kon hebben. “Begin jaren 1990, toen Triodos Bank begon met de groene investeringsfondsen, was het idee van SRI (Socially Responsible Investment, maatschappelijk verantwoord beleggen) dat nu zijn plaats heeft ingenomen in de VS en in Europa, nog relatief nieuw,” bevestigt Käufer.

Hierdoor en omdat de bank enkele mijlpalen haalde op verschillende gebieden, zoals de microkredieten, kon Triodos een andere werkterrein opstappen om haar impact nog te vergroten: de kapitaalmarkten, die een grote invloed uitoefenen op de economie en de samenleving.

“Begin jaren 1990, toen Triodos Bank de groene beleggingsfondsen lanceerde, was het concept van Socially Responsible Investements (SRI’s) nog relatief jong.”

Katrin Käufer

De beslissing leidde tot discussies in de bank. Rosl Veltmeijer, Head of Research bij Triodos Investment Management, dat de investeringsfondsen van de Triodos Groep beheert, legt uit hoe het werkt. “Als je investeert in de kapitaalmarkt, investeer je in grote bedrijven”. Om invloed uit te oefenen in deze belangrijke markt en haar ondernemingen creëerde Triodos zijn eigen selectieprocedure voor bedrijven. Die verschilt van het selectiesysteem voor de toekenning van kredieten, omdat het hier niet gaat om geld van spaarders, maar van individuele beleggers en de context is anders.

Vandaag vinden we bij de SRI fondsen van Triodos ook beursgenoteerde bedrijven terug geselecteerd op basis van een best in class benadering in combinatie met strenge uitsluitingscriteria. Die ondernemingen scoren in hun sector bij de besten op sociaal en ecologisch vlak en op het gebied van goed bestuur. Triodos gaat ook de dialoog aan met hun verantwoordelijken. Zo wil Triodos de evolutie naar een almaar duurzamere praktijk stimuleren.

Een aantal sectoren (zoals bv. fossiele energieproductie, nucleaire energie of wapenproductie zijn uitgesloten. De automobielsector is dat niet per definitie. Veltmeijer: “De realiteit is dat onze klanten ook met de auto rijden. Toen we de fondsen lanceerden kregen we veel reacties van organisaties die zeiden dat Triodos in schadelijke sectoren investeert. Ons antwoord daarop is dat wij geen icoon willen zijn. We willen wel de dialoog aangaan, onder meer over auto’s, omdat die sector een sleutelrol speelt in de klimaatkwestie. Door de meest duurzame te kiezen, helpen we de sector zichzelf te verbeteren.”

5. Gemakkelijk discours of actieve betrokkenheid?

Naarmate Triodos Bank groeide en haar relaties evolueerden voorbij het persoonlijke, was het tijd voor nieuwe instrumenten om te communiceren over de bestaansredenen en activiteiten van de bank. In plaats van loze reclameboodschappen te publiceren, koos de bank ook in haar communicatie voor een authentieke aanpak. Ze ontwikkelde een pagina op haar website met informatie over de initiatieven die ze financiert met het geld van haar spaarders.

Klanten zien wat er met hun geld gebeurt en krijgen zo een beter inzicht in de rol die zij zelf spelen. Dat leidt tot een meer verantwoordelijke en betrokken manier van bankieren.

Daarom wil de bank altijd zo helder mogelijk tonen dat haar missie onafscheidelijk samenhangt met haar producten- en dienstenaanbod. Economisch voordeel, promoties en geschenken zijn niet prioritair in haar aanbod.

6. Organisatie: status quo of culturele vernieuwing?

“Iedereen blijkt het er over eens dat bonussen geen correct instrument zijn. Vele ondernemingen zeggen echter geen alternatieven te zien en dus maakt iedereen er toch gebruik van. Wij weten dat bonussen niet deugen en dus werken we er niet mee,” vertelt Els Verhagen, directeur human resources bij Triodos Bank.

Geconfronteerd met de verleiding om intern de gebruikelijke voordelen van de bancaire sector toe te passen heeft de bank, in lijn met haar missie, gekozen voor een vergoedingsbeleid waar grotere risico’s geen stimulans zijn voor verhoogde salarissen.

Het menselijk kapitaal van de bank telt vandaag meer dan 1.270 professionele medewerkers. Ook in hun verloning is Triodos Bank een buitenbeentje in bankenland. Het hoogste loon is 9,8 keer het salaris van de minst verdienende medewerker, een aanzienlijk kleiner verschil dan in de rest van de sector.

7. Zijn we er of blijven we zoeken?

“Als banken, versie 1.0 werden gekenmerkt door een focus op hoge rentabiliteit en versie 2.0 door de regularisering van de negatieve externe effecten van versie 1.0, dan zal versie 3.0 een bank zijn die haar positie in het economisch systeem aanwendt om maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden,” zo schrijft Käufer.

In navolging van de initiële innoverende impuls, blijft Triodos Bank zoeken naar formules om via geldverkeer de samenleving te vernieuwen, ver voorbij het strikt bancaire.

Triodos Bank wil meewerken aan een andere vormgeving voor onze economie en gaat daarom graag de dialoog aan met haar klanten en met iedereen die de transitie genegen is. Laat ons weten wat u denkt via een bericht op facebook of post uw commentaar onderaan dit artikel.

Wat vindt u van "De 7 verzoekingen van Triodos Bank"?

Gelieve een comment te schrijven.

Gelieve uw naam in te geven.

+ Toon alle 10 reacties

Sacré Anne-Marie 2 jaar geleden

Duidelijk uitgelegd. Een “zorgeloze” belegging in die zin dat ik er niet moet van wakker liggen of mijn geld wordt gebruikt in de sectoren die ik absoluut niet wil ondersteunen.

Henk Stolk 2 jaar geleden

Dat de verzoeking om de antroposofische grondslag niet te noemen is vervuld.

Elias Kleinpeter 2 jaar geleden

Triodos klopt zich op de borst dat het hoogste loon niet meer dan 10 keer het loon bedraagt van de minst verdienende medewerker. Ongetwijfeld doet Triodos het daarmee beter dan de rest van de bankensector, maar dat blijft toch een ontstellend grote loonspanning. Is het echt mogelijk dat iemands bijdrage aan een onderneming tien keer ‘meer waard’ is dan dat van iemand anders? Ik geloof dat niet. Het zou mooi zijn mocht Triodos die loonspanning willen verminderen (tot 5:1 misschien?). Niet zozeer door het loon van de toplui af te vlakken, als wel door het loon van de ‘goedkoopste werkkracht’ op te schroeven.

Reactie op Elias Kleinpeter
Jordy Loones 2 jaar geleden

Ik vind cijfers terug die gaan van 3 keer tot 7 keer als het gaat over de ideale loonspanning. De maximale zou dan 14 keer zijn (al zijn er ook hier verschillende meningen). Brengt de CEO 10 keer meer op dan de minst verdienende? Is dat wel de goeie vraag om de loonspanning te bepalen? Ik denk dat meer verantwoordelijkheid dragen mag beloond worden (maar dan echte verantwoordelijkheid, niet zoals de CEO’s van de grootbanken die nergens voor gestraft zijn). Wie meer uren klopt (indien dat noodzakelijk is) bovenop de gewone werkweek, mag ook zijn loon exponentieel zijn stijgen. Die uren vrije tijd die er bij in schieten, zijn meer waard naarmate er minder overschieten. Dan is het voer voor specialisten om te bepalen hoe sterk dat doorweegt en welke grens je legt. Maar zoals al aangegeven: die specialisten zijn het niet eens.

Joppe Wouters 2 jaar geleden

Verhelderend en een aangename bevestiging van mijn keuze voor Troidos

Catharina 2 jaar geleden

zeer verhelderend, ik moet er wel nog wat meer tijd in steken om het allemaal te vatten. Ik hou het wel achter de hand, algemeen, bij eventuele discussies waarbij deze bank over dezelfde kam als andere banken geschoren wordt. ik voel mij opgeroepen om toch trouw te blijven aan de triodosbank.

Miek Struyf 2 jaar geleden

Ik ben blij met het artikel en de gekozen titel, las het diagonaal en ga het opnieuw lezen.
Vooral het feit dat medewerkers niet “in de verzoeking” komen om risico’s te nemen om aldus een “bonus” op te strijken is een punt dat er momenteel uit springt voor ons.

Patrick Waelkens 2 jaar geleden

Ik mis vandaag toch zeer erg een bank zoals de ASLK spaarbank van vroeger.
De aandeelhouders waren niet het belangrijkste of de managers, maar wel het ( fiancieel)welzijn van de spaarders.
Dit is volgens mij nog een fundamentele missing link in het huidige banklandschap of -gebeuren!!!
Het is volgens mij dringend.
De meeste huidige banken deugen niet voor de gewone mensen, bv 0,11 % spaarrente, tegenover als je in het rood komt 10 % intrest en meer moeten betalen, met alle drama’s als gevolg ( 1 op 7 mensen leeft in de armoede in België!

Josée (Josephine) Maetens-Necken 2 jaar geleden

VOLLEDIG AKKOORD MET DE VOLGENDE CORRECTE BEOORDELING : “Ute Stephan en Marieke Huysentruyt, auteurs van het Stanford onderzoek over het bankmodel benadrukken in hun analyse dat “Triodos heeft weerstaan aan de verleiding te werken met samengestelde producten met hoge winsten”
INDIEN ALLE BANKEN ZICH ZOUDEN TOESPITSEN OP HET FINANCIEREN VAN ONDERNEMINGEN EN INITIATIEVEN DIE ECOLOGISCH EN SOCIAAL VERANTWOORD WERKEN, FABRICEREN EN ZAKEN DOEN ZOU HET MAATSCHAPPELIJK EN FINANCIEEL LANDSCHAP ER VEEL MEER ETHISCH VERANTWOORD BIJLIGGEN. PROFICIAT EN TRACHT ZO VERDER TE WERKEN !

Herwig Janssens 1 jaar geleden

Loonspanning 1 op 10, 1 op 5, 1op 7, wat is billijk en rechtvaardig? Geen eenvoudig vraagstuk. Ik vind het al heel merkwaardig en vertrouwenwekkend dat deze informatie beschikbaar is binnen deze bank. Voor wat betreft de vergoeding van prestaties voor personeelsleden in zeer hoge functies die moeilijk of niet te vatten zijn in een strenge arbeidsduurregeling zou ik de suggestie willen doen waarom H.R. voor deze populatie geen 2 sporenbeleid zou volgen. De loonspanning (1 op 7?) wordt verantwoord door de intrinsieke deskundigheid, verantwoordelijkheid, de complexiteit die aan een functie verbonden is. De beschikbaarheid, de meer tijd die men inzet om zijn functie in te vullen (omwille van de resultaatsgebondenheid in sommige situaties) dienen beloond, minder door de loonspanning te verhogen, dan wel deze extra arbeid op zich te vergoeden. Inhoud van functie verwart men beter niet met inzet in termen van tijd of beschikbaarheid? Enige vorm van meten van deze beschikbaarheid is uiteraard dan wel op de een of andere wijze noodzakelijk.


+ Toon alle 10 reacties