Om uw bezoek aan onze website te optimaliseren, gebruiken wij cookies. Door verder te gaan, stemt u daarmee in. Lees meer over het gebruik van cookies.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

dossier

De ethiek van financiële markten

Een opinie van Olivier Marquet, directeur Triodos Bank

Een opinie van Olivier Marquet, directeur Triodos Bank

Ethiek gaat over goed handelen. Socrates stelde dat overal waar mensen bij elkaar zijn, ethiek wordt bedreven. Want overal waar mensen samen leven en samen werken komt de vraag op naar hoe dat dan op een goede manier mogelijk is. Hoe zit het dan met de financiële markten? Bevorderen ze het “goed” samenleven? Opinie door Olivier Marquet, directeur Triodos Bank in België. 

Een marktplaats brengt kopers en verkopers samen op één plaats. Daar komen de prijzen op een transparante en gecontroleerde wijze tot stand. Door die transparantie en controle zijn markten sinds millennia een plaats waar gezonde handelspraktijken ontstaan en worden verfijnd.

De financiële markten vandaag hebben nog weinig met een klassieke marktplaats gemeen: geen handel in voedingswaren of gebruiksgoederen, maar immateriële, financiële constructies. Geen streven naar prijs/kwaliteit, zichtbaar voor alle betrokken partijen maar maximalisatie van de winst. De financiële markten zijn een besloten wereld, en hun spelers zijn veelal anoniem. Ze handelen globaal en razendsnel. Het is geen plek waar mensen samen leven en werken, en zich de vraag stellen hoe dat op een goede manier mogelijk is. Het doel van de financiële markten is niet het samenleven te bevorderen, maar individueel de grootst mogelijke winst te realiseren, terwijl de risico’s en schadelijke effecten op de gemeenschap worden afgewenteld. De vraag naar de ethiek van de financiële markten an sich is dus irrelevant.

Twee vragen zijn wel relevant: (1) over depositobanken actief op de financiële markten en (2) en over de nood naar een marktplaats waar spaarders en ondernemers kunnen handelen in de reële economie.

Sommige banken halen  spaargeld op om het in kredieten aan de reële economie te investeren en begeven zich tegelijkertijd, op de financiële markten om bovenop de inkomsten van hun basisactiviteit winsten te halen uit speculatieve handel voor eigen rekening. Hiermee kunnen ze hun maatschappelijk doel in gevaar brengen. Het feit dat de gemeenschap opdraait voor de risico’s die ze nemen versterkt het niet-ethische karakter van deze belangenvermenging. Ook de beursnotering van banken roept vragen op want zij stellen zich hiermee bloot aan speculatie (bv short-trading) die hun bestaan zelf in gevaar kan brengen.

De tweede vraag betreft de nood naar een plaats waar spaarders en investeerders, ondernemers kunnen ontmoeten en beschikbaar kapitaal ingezet kan worden in de reële economie. De investeerders ervaren dat de financiële markten hen onvoldoende transparantie en controle bieden. Daarom zoeken ze nieuwe wegen op, waarbij er een meer onmiddellijk contact en vertrouwen kan ontstaan tussen de investeerder en de onderneming, zoals crowd-funding. Deze wegen kunnen interessant zijn, voor zover er strikt gelet wordt op hun transparantie en openbaarheid.

Financiële instrumenten moeten ten dienste van de mens staan, en zo ook de markten waarop ze verhandeld worden. Een scherpere controle van de autoriteiten is noodzakelijk om hierop te waken, maar ook een grotere kennis en waakzaamheid van de burger.

Gepublicieerd op 12 juni 2014 in B NK, Perspectives on banking, een bijlage bij De Tijd.

Wat vindt u van "De ethiek van financiële markten"?

Gelieve een comment te schrijven.

Gelieve uw naam in te geven.