Om uw bezoek aan onze website te optimaliseren, gebruiken wij cookies. Door verder te gaan, stemt u daarmee in. Lees meer over het gebruik van cookies.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Dossier

Duurzaam bodembeheer is van levensbelang

Wist u dat het jaar 2015 door de Verenigde Naties uitgeroepen is tot Internationaal Jaar van de Bodem? Op deze manier heeft de VN de schijnwerpers gericht op het belang van de bodem voor de voedselvoorziening en het behoud van de ecosystemen. Triodos Bank is een grote voorstander van die campagne.

Bodemkwaliteit speelt een cruciale rol in tal van grote uitdagingen waar de wereld voor staat: voedselzekerheid, toegang tot drinkwater, bescherming van de biodiversiteit, beheersing van de klimaatverandering en de rechten van autochtone volkeren om zelf over hun land te beschikken. Daarom hecht Triodos Research bij de selectie van beursgenoteerde ondernemingen een groot belang aan duurzaam bodembeheer.

Een reservoir voor biodiversiteit

De bodem herbergt een kwart van alle biodiversiteit op aarde, zo blijkt uit studies van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO). Een rijke bodem bevat talrijke belangrijke levende organismen zoals insecten, wormen, kleine schimmels en bacteriën. Een rijke bodem zorgt ook voor een zeer gediversifieerde beplanting, die op haar beurt weer voedsel en onderdak verschaft aan tal van dieren. De verschillende organismen in de bodem bevorderen de landbouwproductie: zij maken mineralen in de gewassen vrij,  voorzien de wortelsystemen doorlopend van water en bestrijden ongedierte omdat ze hun natuurlijke vijanden herbergen. De mondiale toename van de voedselbehoeften oefent echter een enorme druk uit op de bodem, de natuur en de biodiversiteit.

De bescherming van de biodiversiteit is voor Triodos Bank van groot belang. De zware industrie, houtindustrie, mijnbouw en grote landbouwbedrijven zijn risicosectoren. Bedrijven actief in die sectoren komen slechts in aanmerking voor  het Triodos Beleggingsuniversum mits zij milieubeheersystemen en programma’s voor de sanering van braakliggende gronden geïmplementeerd hebben. In de papier- en houtindustrie legt Triodos Research  daarnaast nog een certificatiesysteem op dat toeziet op het behoud van de bodem. Fabrikanten van pesticiden en andere chemische producten zijn totaal uitgesloten van selectie voor het Triodos Beleggingsuniversum .

Volgens Oxfam VS is in ontwikkelingslanden ruim 60% van de oogst die in handen van buitenlandse investeerders is, bestemd voor de export.

Volgens Oxfam VS is in ontwikkelingslanden ruim 60% van de oogst die in handen van buitenlandse investeerders is, bestemd voor de export.

De Zweedse papiergroep Svenska Cellulosa Aktiebolaget (SCA) is een voorbeeld van goede ondernemingspraktijk in dit domein. De onderneming is de grootste privé-eigenaar van bossen in Europa. Twee miljoen hectaren worden gebruikt voor de productie van hout en 0,6 miljoen hectaren dienen als habitat voor fauna en flora. Het programma dat SCA heeft opgezet ten gunste van de biodiversiteit, bepaalt dat meer dan één boom op tien een natuurlijke dood moet sterven. Die bomen vormen een natuurlijk toevluchtsoord voor kwetsbare diersoorten. Het hele bosoppervlak van SCA beschikt over het FSC-keurmerk  en het bedrijf legt dezelfde verplichting op aan zijn leveranciers.

Voedselzekerheid

De wereldbevolking neemt toe en met haar ook de behoefte aan voedsel. Door de toenemende verstedelijking is wereldwijd echter steeds minder oppervlakte beschikbaar voor de landbouw. Daarom wordt er voortdurend gezocht naar nieuwe “onbebouwde” gebieden om te exploiteren, in het bijzonder bossen en savannes op het zuidelijk halfrond. Tegelijkertijd wordt de landbouw almaar intensiever. De combinatie van beide brengt de vruchtbaarheid van de bodems ernstig in gevaar, met alle risico’s van dien voor een duurzame voedselproductie.

Bij de beoordeling van ondernemingen beperkt Triodos Research zich tot die ondernemingen die de voorkeur geven aan een biologische of weinig intensieve landbouw, zoals Hain Celestial (Verenigde Staten), SunOpta (Canada) of Wessanen (Nederland). Het aantal van dat soort ondernemingen is op het ogenblik nog vrij beperkt. Via dialoog moedigt Triodos Research de andere bedrijven aan om in elk geval hun beleid te definiëren en concrete maatregelen ten gunste van een duurzaam bodembeheer op te zetten. Triodos Research is extra waakzaam in het geval van bedrijven die palm- en sojaolie produceren, twee grote gewasteelten die men vooral kweekt in regio’s  waar vroeger alleen savannes en tropische wouden groeiden.

Praktijken van landroof

De laatste jaren hebben bepaalde landen en multinationals de hand gelegd op grote stukken grondgebied in ontwikkelingslanden omwille van de bodemvruchtbaarheid, het irrigatiepotentieel en de beschikbaarheid van water in die gebieden. Zulke grootschalige operaties hebben echter een zeer negatieve sociale en milieu-impact.

De buitenlandse investeerders gebruiken die gronden voor rendabele gewasteelten als suikerriet, palmolie en sojaolie, niet om de autochtone bevolking te voeden terwijl sommige van die landen op het zuidelijk halfrond  zelf af te rekenen hebben met grote problemen van ondervoeding. Volgens Oxfam VS is meer dan 60% van de oogsten bestemd voor de export! Bovendien krijgen de plaatselijke boeren en bevolking vaak zelf geen toegang meer tot de gronden terwijl hun voedselproductie, veeteelt of watervoorziening er sterk van afhangt of worden ze tegen hun wil en/of zonder compensatie gedwongen om weg te trekken. Dat is in strijd met de mensenrechten. De potentiële negatieve milieugevolgen van dergelijke grootschalige aanpak, zoals de ontbossing en het verlies aan biodiversiteit, zijn bovendien erg groot.

Er bestaan maar weinig bedrijven die een standpunt hebben ingenomen betreffende die belangrijke problematiek, met uitzondering van Coca-Cola, een bedrijf dat echter niet tot het Triodos Beleggingsuniversum behoort. De Amerikaanse multinational heeft onlangs een nultolerantieverklaring gepubliceerd ten aanzien van het opkopen van land door zijn suikerleveranciers.

De minimumvereisten van Triodos Research op het vlak van mensenrechten en milieuschade zorgen ervoor dat bedrijven die zich schuldig maken aan landtoe-eigening, uitgesloten worden. Triodos Research legt onder andere aanvullende vereisten op aan ondernemingen die betrokken zijn bij controversiële operaties, zoals de naleving van de ‘Vrijwillige VN richtlijnen voor het verantwoord beheer van grond, visserij en bossen in het kader van de nationale voedselzekerheid’.

Verdere dialoog

Bij de duurzaamheidsanalyse van beursgenoteerde bedrijven is Triodos Research uiterst waakzaam ten aanzien het bedrijfsbeleid en de praktijk op vlak van bodembeheer en zet de dialoog met de bedrijven verder om zo de bewustmaking te vergroten, maatregelen aan te moedigen en duurzame positieve veranderingen teweeg te brengen.

De natuur heeft duizend jaar nodig om een centimeter dikke bodemlaag aan te maken. De intensieve landbouw kan die laag in minder dan tien jaar vernietigen waardoor de bodem weer kwetsbaarder wordt voor erosie. De meest vruchtbare bodems liggen in de buurt van waterlopen en aan de kust. Dat zijn net de dichtstbevolkte gebieden. Op het ogenblik is 44% van de wereldbevolking geconcentreerd in een strook land op minder dan 150 km van de kust, en dat percentage stijgt nog altijd.

Wat vindt u van "Duurzaam bodembeheer is van levensbelang"?

Gelieve een comment te schrijven.

Gelieve uw naam in te geven.