Om uw bezoek aan onze website te optimaliseren, gebruiken wij cookies. Door verder te gaan, stemt u daarmee in. Lees meer over het gebruik van cookies.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Anders bankieren

De GABV: een beweging in het bankwezen

Frans De Clerck over de achtste jaarvergadering van de Global Alliance for Banking on Values

Frans De Clerck over de achtste jaarvergadering van de Global Alliance for Banking on Values

Op de achtste jaarvergadering en conferentie van de Global Alliance for Banking on Values (GABV) bogen 28 CEO’s van banken uit alle continenten zich in Amsterdam over de mogelijkheden om nog meer sociale en ecologische impact te krijgen. Zij financieren bedrijven, organisaties en particulieren die zichtbaar bijdragen tot een positieve maatschappelijke ontwikkeling, zowel lokaal als mondiaal.

Opgericht in 2009 door elf banken, staat de teller nu op 28. Met een tiental andere banken die klaar staan om toe te treden tot de GABV wil deze beweging haar activiteiten en middelen fors uitbreiden van 20 miljoen klanten in 30 landen tot 70 à 100 miljoen klanten in de komende jaren. De GABV banken zetten hiervoor nu al 90 miljard € in die zij gezamenlijk in beheer hebben. “Tegen 2020 kunnen deze beweging en haar partners zorgen voor meer welzijn voor 1 miljard mensen” zegt GABV directeur Marcos Eguiguren. “Ruim gezien?” vroegen wij hem, maar het blijkt wel reëel als je de welzijnsimpact van de sociale kredietverlening zowel onder de vorm van microkredieten aan zeer veel grote gezinnen, hoofdzakelijk in derde wereldlanden, in rekening brengt. Voeg daar projecten zoals voor ouderen- en gezondheidszorg en voor onderwijs aan toe, evenals de grote aantallen hernieuwbare energieprojecten en de stroom die zij leveren aan miljoenen gezinnen, dan wordt de impact goed zichtbaar en berekenbaar. Ook de ruime financiering van de culturele sector staat voor projecten met een gezamenlijk publieksbereik dat door GABV banken in kaart gebracht wordt.

 

“De nood aan de financiering van sociale en ecologische projecten die aan een duurzame toekomst werken is hoog en zal naar verwachting blijven stijgen, zeker zolang de grote banken een groot deel van hun middelen op de financiële markten investeren.”

Frans De Clerck

 

Nieuwe duurzame banken hebben het echter in deze tijd met zware wereldwijde regulering, ook van kleine en middelgrote banken, moeilijk om van de grond te komen. Dit kan de groeiverwachting misschien wat temperen. Wij kunnen wel verwachten dat meer bestaande coöperatieve banken die hun roots terugvinden of banken die omschakelen naar duurzame activiteiten zullen aansluiten bij de GABV en hun groeitempo zullen verhogen. Eén ding is duidelijk: de nood aan de financiering van sociale en ecologische projecten die aan een duurzame toekomst werken is hoog en zal naar verwachting blijven stijgen, zeker zolang de grote banken een groot deel van hun middelen op de financiële markten investeren.

Vergelijkende studie en principes

Dat de waarden en principes van deze banken ook economische en financiële toegevoegde waarde opleveren bewijst een vergelijkende studie (1) tussen de GABV banken en de systeembanken. Deze laatste delven het onderspit als het gaat om het deel van de spaargeld dat in kredietverlening in de reële economie wordt geïnvesteerd: 75,2% voor de GABV banken tegenover 39,6% voor de systeembanken. Ook de groei van de kredietverlening, 12,2% tegenover 5,4%, speelt in het voordeel van de GABV banken, terwijl het sterk is dat zij een vergelijkbaar nettowinstpercentage halen en een relatief hoog eigen vermogen hebben.
De maatschappelijke en ecologische impact van de GABV banken wordt gemeten aan de hand van een zelf ontwikkelde balanced scorecard waarvan verwacht wordt dat zij in de toekomst het standaard meetinstrument kan worden voor de hele banksector.

Wat zijn dan de principes waarop dit soort van bankieren steunt? Het hoofdkenmerk van de GABV banken is dat geld als middel wordt gebruikt voor menselijke en maatschappelijke ontwikkeling en niet als doel op zich. Hun focus is gericht op people, planet en prosperity, het bedienen van de reële economie, lange-termijnrelaties met alle stakeholders, veerkrachtig en schokbestendig, transparant en voor iedereen toegankelijk. Al deze principes zijn diep verankerd in de cultuur van elke GABV bank.

I’ts banking but not as we know it

Koningin Màxima was als speciale pleitbezorger van de VN voor inclusieve financiering bij het openingsdebat, waar het ging over innovatie, technologie en waarden gedreven bankieren. De titel van de conferentie was “It’s Banking. But not as we know it.”
De nadruk lag op de mogelijkheden en de uitdagingen van een nieuw soort bankieren waarbij Centrale bankier Frank Elderson (Nederlandse Centrale Bank) zich uitsprak over “de nood om “duurzaamheid” als dominant principe aan de top van alle banken én van de centrale bank te introduceren”. Dit wijst op de pioniersrol van GABV banken en hun invloed in de sector, maar het toont ook aan dat deze weg bij ‘klassiek bankieren’ nog lang is.

Gesprekken met CEO’s

In gesprekken met de aanwezige CEO’s werd duidelijk wat hun drijfveer is en hoe zij en hun 30.000 medewerkers dit nieuwe bankieren in praktijk brengen.

Tamara Vrooman, CEO van Vancity (Canada, beheerde middelen: € 20 miljard; 2.500 medewerkers), bouwt de in 1946 opgerichte credit union met succes om tot een moderne duurzame financiële instelling: “Door onze bewuste sturing van de kredietverlening in de richting van projecten met een menselijke, maatschappelijke en ecologische impact, geven wij zelf richting aan de verandering die onze lokale gemeenschap en de wereld nodig hebben.”

Van de andere kant van van de wereld komt Bold Magvan, CEO van XacBank (Mongolië; beheerde middelen: € 1,2 miljard; 1.500 medewerkers), die in 2001 aan de wieg stond van deze microfinancieringsbank, vandaag één van de grootste banken van Mongolië: “De GABV als beweging is krachtiger en energieker dan een netwerk; meer innovatief ook. Zo heeft XacBank de transitie gemaakt van pure microfinancieringsinstelling naar de financiering van kleine en middelgrote ondernemingen, met het behoud van onze waarden en hebben wij onze eigen ervaring doorgegeven aan een nieuw initiatief in China.”

Thomas Jörberg is CEO van coöperatieve GLS Bank (Duitsland; beheerde middelen: € 5 miljard; 530 medewerkers), opgericht in 1974 en één van de pioniers van waardengedreven bankieren in Europa: “Naast het transparant omzetten van spaargeld in impactvolle kredietverlening willen wij meer nadruk leggen op de kracht van schenkgeld en van risicodragend kapitaal om nieuwe duurzame ontwikkelingen te financieren. Dit zijn de tijden om disruptieve uitdagingen innovatief en efficiënt aan te pakken.”

Selim Hussain, CEO van BRAC Bank (Bangladesh; beheerde middelen: € 2,7 miljard; 8.000 medewerkers), opgericht in 2001 als spin off van BRAC NGO (meer dan 5 miljoen micro-leningen in Bangladesh maar ook in Pakistan, Tanzania, Uganda, Sierra Leone, Liberia en Myanmar): “BRAC Bank is beursgenoteerd en nog voor 42% in de handen van BRAC NGO. Bij BRAC BANK staat de toegevoegde maatschappelijke waarde centraal en worden negatieve criteria, zoals geen investeringen in tabak, alcohol enz. toegepast. De winst komt ten goede aan de aandeelhouders, waaronder BRAC NGO.”

Vince Siciliano, CEO van New Resource Bank (Verenigde Staten; beheerde middelen: € 270 miljoen, 40 medewerkers), opgericht in 2006: “Deze banken beheren 3 soorten kapitaal: financieel, sociaal en ecologisch kapitaal. Dit kan een krachtige basis zijn voor ethisch handelen in het bankwezen.”

Kurt Koenigsfest, CEO van BancoSol (Bolivia; beheerde middelen: € 1,3 miljard; 2.800 medewerkers), opgericht in 1991: “Onze microfinancieringsportefeuille is 900 miljoen euro groot, waarvan meer dan 700 miljoen euro door spaargeld van 700.000 klanten. 42% van onze kredieten gaan naar projecten van vrouwen in de informele economie.”

 

Kapitalisatiefonds

Door de sterke groei van deze en andere duurzame banken hebben zij behoefte aan bijkomende eigen middelen. Hiertoe werd in 2015 het SFRE Fund, een Luxemburgs gemeenschappelijk beleggingsfonds (SICAV-SIF), opgericht. Op de GABV conferentie werd bekend gemaakt dat de eerste investeringen van het SFRE Fund een feit zijn en dat verwacht wordt dat het fonds van de huidige 50 miljoen US$ in 2016 zal groeien naar zo’n 75 miljoen US$. Het is de ambitie van het fonds om in de komende 10 jaar door te groeien tot 1 miljard US$ aan middelen die als risicodragend kapitaal in duurzame banken geïnvesteerd zullen worden. Investeerders in SFRE zijn, behalve een aantal GAVB banken zelf, stichtingen, institutionele beleggers, family offices en privé-investeerders.

Praktisch ingesteld

Het is duidelijk dat de GABV met waarden en principes ook zeer praktisch ingesteld is. De leden zijn er zich van bewust dat de reële economie financieren en maatschappelijke impact hebben niet _MG_2740alleen de inzet vraagt van hun CEO’s maar ook van een groot aantal gespecialiseerde medewerkers.
Op de conferentie waren zowel de Innovation Lab Workshops als Expert Groups of Practice druk bezocht. De Communities of Practice behandelen thema’s als human capital en HR, impact-meetmethodes, marketing en communicatie, bestuur en leiderschap, risico – financiën – controle en digitale business en innovatie. Deelnemers wisselen kennis en ervaring uit op mondiale schaal en dragen zo bij tot de kwalitatieve ontwikkeling van het netwerk en van elk van zijn leden.

Peter Blom, GABV voorzitter en CEO van Triodos Bank: “Voor de opleiding van “duurzame bankiers” heeft de GABV een samenwerking met MIT Community Innovators Lab (CoLab) die op 16 april een “Banking as if Society mattered” Massive Online Course (MOOC) start. Intense samenwerking, vernieuwing en verandering zijn inherent aan duurzaam bankieren. Enkel op deze wijze kunnen wij bijdragen tot de noodzakelijke duurzame veranderingen in de wereld.”

“Beweging” en verandering

In haar eerste zeven jaren heeft de GABV zichzelf op de kaart gezet als wereldwijde beweging voor duurzaam bankieren. De versnelling en verbreding is ingezet. Concrete resultaten zijn zichtbaar en opschaling is mogelijk, met behoud van de waarden en principes die ook in het klassieke bankwezen voor kwalitatieve verandering en “beweging” kunnen zorgen. (2)

 

Frans De Clerck

Mede-oprichter van Triodos Bank België. Ontving de Burgerschapsprijs 2015.

 

(1) Zie gabv.org Research report: “Real Economy-Real Returns: The business case for Sustainability Focused Banking”
(2) Zie voor analyse en achtergronden van duurzaam bankieren: het hoofdstuk over “Ethical Banking” (p. 209-227) door Frans De Clerck in het boek “Ethical Prospects. Economy, Society and Environment” Springer 2009 en het boek van Peter Blom “Het Nieuwe Bankieren” Kosmos 2009.

 

Deze tekst verscheen op 23 maart in MO*

 

Wat vindt u van "De GABV: een beweging in het bankwezen"?

Gelieve een comment te schrijven.

Gelieve uw naam in te geven.

Patrick De Schepper 3 jaar geleden

Zou een bank als de voormalige ASLK hier soms niet in thuishoren? Dat was ook bankieren door en voor gewone mensen, totdat een fusie met de zóveel modernere (en hautainere) Generale Bank er kwam, met alle gevolgen die de maatschappij veel geld gekost hebben…
Dit is een beweging (GABV) waardoor de tijd wat teruggedraaid wordt en het essentiële van bankieren weer naar boven wordt gespit. Ethiek is belangrijker dan rijkdom of profitariaat.