Om uw bezoek aan onze website te optimaliseren, gebruiken wij cookies. Door verder te gaan, stemt u daarmee in. Lees meer over het gebruik van cookies.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Dossier

Hervorming ziekenhuizen

Nieuw financieringskader voor ziekenhuizen

Nieuw financieringskader voor ziekenhuizen

99,8% van de Belgische bevolking is verzekerd via de verplichte ziekteverzekering en heeft zo toegang tot een erg performante en kwaliteitsvolle gezondheidszorg. Toch is ons ziekenhuislandschap dringend aan hervorming toe.

De noden van de patiënten zijn gewijzigd omdat er steeds meer ouderen en chronisch zieken zijn. Daarnaast heeft een aantal ziekenhuizen het moeilijk om niet in de rode cijfers te belanden. Maggie De Block, federaal minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, presenteerde onlangs haar hervormingsplannen voor het ziekenhuislandschap en de ziekenhuisfinanciering. Wat zijn de belangrijkste componenten en opportuniteiten van het voorstel dat op tafel ligt? Hoe kan de kwaliteit van de zorg gehandhaafd blijven? Hoe positioneert Triodos Bank zich in dit kader?

“Voor Maggie De Block draait het om ‘efficiëntie’ en ‘kwaliteit’. De minister wil onder andere netwerken tussen ziekenhuizen creëren met basis-, referentie- en universitaire ziekenhuizen,” zegt Lieven Annemans, hoogleraar in de Gezondheidseconomie aan de UGent. “Niet elk ziekenhuis zal nog alle behandelingen kunnen uitvoeren. Dit betekent dat sommige afdelingen in ziekenhuizen zullen sluiten en het totaal aantal ziekenhuisbedden zal dalen. De maatregel heeft twee grote voordelen: minder aanbod zal ook leiden tot minder onnodige behandelingen en een betere concentratie van expertise zal de kwaliteit verbeteren.”

Proefprojecten

De samenstelling van de netwerken is niet eenvoudig omdat men met heel wat criteria rekening moet houden. “Hoe dichtbij moet een ziekenhuis zijn voor bepaalde aandoeningen, hoe groot is de minimale capaciteit om kwaliteit te leveren, in welke mate zijn de behandelingen voor een bepaalde ziekte planbaar, hoe vaak komt die ziekte voor? Het zijn slechts enkele van de vragen die daarbij aan bod komen. De minister heeft de sector gevraagd om zelf met voorstellen te komen en proefprojecten in te dienen.” Annemans wijst erop dat de concurrentie tussen ziekenhuizen ook blijft bestaan wanneer er netwerken zijn. “Er zal immers niet slechts één netwerk per regio zijn maar meerdere. De patiënt kan dus nog steeds verwezen worden naar verschillende ziekenhuizen in verschillende netwerken. Dat is ook goed om een stimulans tot innovatie te blijven behouden.”

Eigenheid bewaren

“Samenwerking tussen ziekenhuizen maakt het mogelijk om meer te investeren in duurdere en complexe technologie, om verzorgend personeel te ‘delen’ in bepaalde niches van de gezondheidszorg, en hierdoor optimaal gebruik te maken van de beschikbare menselijke en financiële middelen,” zegt Aurélie Van Melkebecke, financieel directeur bij Clinique Notre-Dame de Grâce in Gosselies. “Maar netwerken betekent niet fuseren: wij vinden het belangrijk om onze identiteit te bewaren. Een ziekenhuis kan zich door zijn aanpak juist onderscheiden van andere ziekenhuizen. Patiënten maken op basis daarvan een keuze.”

Personeel-zw-9279©LisaDeveltere

William Barrault, Triodos Bank

“De rol van Triodos is kredieten toe te kennen aan ziekenhuizen voor nieuwe projectinvesteringen gezien de maatschappelijke impact van de zorgsector.”

William Barrault, Triodos Bank

Kwetsbare financiële positie

“Ziekenhuizen worden al lange tijd ondergefinancierd. Daarenboven neemt de overheid bijna elk jaar nieuwe maatregelen die de rendabiliteit verder ondergraven zonder dat ziekenhuizen hier snel op kunnen reageren,” zegt William Barrault, Senior Relationship Manager bij Triodos Bank. “De kans is groot dat de patiënt direct of indirect getroffen wordt door bezuinigingsmaatregelen. Direct als voor moeders na een bevalling de ligduur op de materniteit met een halve dag vermindert. Indirect omdat ziekenhuizen niet altijd over voldoende middelen beschikken en daardoor niet meer genoeg kunnen investeren in een infrastructuur die voldoet aan toekomstige behoeften. Tegelijkertijd zien we een professionalisering binnen de ziekenhuiswereld vooral op het vlak van financiële functies en managementcontrole. Er zullen wellicht steeds grote onzekerheden blijven in de budgetten als gevolg van de regelgeving en herziening van overheidsmaatregelen. Daarom pleiten wij voor een stabiele wet- en regelgeving. De sector heeft vooral een visie nodig op lange termijn, in plaats van eenmalige maatregelen.”

Patiënt centraal

Eén van de resterende vragen heeft betrekking op onnodige ziekenhuisopnames. De huidige hervormingsvoorstellen zullen de efficiëntie van de ziekenhuizen tijdens een verblijf verbeteren, maar mogelijk zullen ze minder vat hebben op het aantal opnames. Dit moet nog nader onderzocht worden in proefprojecten. “De zorg die de patiënt nodig heeft moet centraal staan. Een economische logica mag hier niet aan vooraf gaan,” zegt Ilse Weeghmans, directeur van het Vlaams Patiëntenplatform vzw. “We zullen bijvoorbeeld steeds meer evolueren naar kortere ziekenhuisopnames. Dat houdt ook in dat een deel van de zorg in de thuiscontext moet kunnen plaatsvinden. De patiënt mag de rekening van deze verschuiving echter niet gepresenteerd krijgen. Het mag niet zo zijn dat de patiënt moet betalen voor thuiszorg voor zorghandelingen die nu in het forfait van het ziekenhuis vervat zijn.” Daarnaast is er een evolutie naar een meer gespecialiseerde zorg. “Voor de patiënt houdt dit in dat hij zich verder zal moeten verplaatsen of naar meerdere ziekenhuizen zal moeten gaan voor verschillende behandelingen of specialisatie. Hierbij moeten we zeker rekening houden met de vervoerskosten. De patiënt mag bijvoorbeeld niet opdraaien voor de kostprijs van niet-dringend liggend ziekenvervoer. Ten slotte zullen kortere ziekenhuisopnames ook zorgen voor meer verblijven in tussenvormen van zorg zoals zorghotels. Het verblijf in dergelijke zorghotels wordt momenteel niet vergoed door de verplichte ziekteverzekering. Ook de meeste hospitalisatieverzekeringen komen daar niet voor tussen.”

Prijs-kwaliteitsverhouding

Eén verpleegkundige moet gemiddeld voor 10,8 patiënten zorgen, in de buurlanden is dat gemiddeld slechts 8,3. (Bron: www.Groen.be)

Eén verpleegkundige moet gemiddeld voor
10,8 patiënten zorgen, in de buurlanden is dat
gemiddeld slechts 8,3.
(Bron: www.Groen.be)

“Gemiddeld kost een doktersbezoek in ons land niet veel ten opzichte van onze buurlanden,” stelt Lieven Annemans. “Sommige ziekenhuisverblijven zijn wel duur, maar dan vooral door de overdaad aan behandelingen en onderzoeken. Die overdaad is uiteraard verspillend en onwenselijk. Ook moeten de mensen vaak teveel uit eigen zak betalen, zeker wanneer men in een eenpersoonskamer verblijft. Maar los daarvan biedt onze gezondheidszorg een zeer goede prijskwaliteitsverhouding.”
Bij de hervormingen moet het kwaliteitsaspect expliciet voorop staan. “De minister voorziet dat 1 à 2% van het budget moet gaan naar bonussen voor ziekenhuizen die betere kwaliteit leveren. Hoewel dit percentage voor mij nog veel te laag ligt kan het ook tot een mentaliteitswijziging leiden. Het succes-ziekenhuis of -netwerk van de toekomst zal het ziekenhuis of netwerk zijn dat de beste kwaliteit biedt en zo zijn ‘marktaandeel’ uitbreidt.”

Zicht op de zorgkwaliteit

“Kwaliteit moet niet alleen goed opgevolgd en indien nodig bijgestuurd worden, maar ook transparant zijn, “ zegt Ilse Weeghmans. “Patiënten willen betrouwbare informatie over kwaliteit van zorg. De lancering van de website zorgkwaliteit.be is alvast een eerste, maar belangrijke stap in de goede richting. Via deze website krijgen patiënten zicht op de zorgkwaliteit van ziekenhuizen en hoe ziekenhuizen aan kwaliteit werken. Ook kunnen patiënten deze informatie gebruiken om een keuze te maken in de zorg of om deze kwaliteitsinformatie te bespreken met hun huisarts of specialist. De gegevens op deze website kunnen nog uitgebreid worden naar andere zorgsectoren zoals eerstelijn en geestelijke gezondheidszorg.”

Evolutie van de factuur voor de patiënt voor een klassieke hospitalisatie, per kamertype, in prijzen 2011

Evolutie van de factuur voor de patiënt voor een klassieke hospitalisatie, per kamertype, in prijzen 2011

Blijven investeren

“België behoort nog steeds tot de wereldtop op het vlak van gezondheidszorg. Het is de rol van banken om aan de ziekenhuissector kredieten te verschaffen voornieuwe investeringen, ondanks een groot aantal onzekerheden. Terwijl de overheid uitgaat van subsidies over 33 jaar voor bouwprojecten in de zorg, zijn banken gebonden aan een termijn van 20 jaar vanwege de verplichtingen vanuit Bazel II *, een internationale set van standaarden waarmee kapitaal- en andere eisen aan banken worden gesteld. Sommige ziekenhuizen kijken daarom ook uit naar alternatieven zoals bijvoorbeeld vastgoedbeleggingsfondsen. “Triodos Bank ziet echter nog veel mogelijkheden voor klassieke kredietverlening in de zorgsector.,” zegt William Barrault. “Triodos Bank telt vandaag 6 ziekenhuizen die kredietklant zijn (Erasmus, Clinique Notre-Dame de Grâce de Gosselies, CHU Tivoli, Jolimont, CHwapi en AZ Veurne) en kijken steeds naar nieuwe projecten.”

 

Triodos Bank, financier van duurzame verandering

Triodos Bank is de enige bank in België die zich bij al haar activiteiten toelegt op duurzaam en transparant bankieren. Daarom financieren we alleen organisaties en bedrijven die ondernemen met respect voor mens en milieu, met projecten in hernieuwbare energie, kwalitatieve zorg, duurzaam vastgoed, cultuur of sociale economie.

 

Ontdek onze expertise in de zorgsector.

Wat vindt u van "Hervorming ziekenhuizen"?

Gelieve een comment te schrijven.

Gelieve uw naam in te geven.