Om uw bezoek aan onze website te optimaliseren, gebruiken wij cookies. Door verder te gaan, stemt u daarmee in. Lees meer over het gebruik van cookies.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Ontmoeting

SDG’s – Agenda voor een duurzame wereld

Peter Wollaert en David Leyssens over de duurzame ontwikkelingsdoelen

Peter Wollaert en David Leyssens over de duurzame ontwikkelingsdoelen

Eind september keurden de 193 VN-lidstaten de duurzame ontwikkelingsdoelen (Sustainable Development Goals of SDG’s) goed. Deze nieuwe set van 17 universele doelen die tegen 2030 moeten gehaald worden, breit een vervolg aan de millenniumdoelstellingen die eind 2015 kwamen te vervallen. Peter Wollaert (CIFAL Flanders) en David Leyssens (The Shift) geven tekst en uitleg bij deze nieuwe doelen voor een duurzame wereld.

tekst & foto’s Lisa Develtere

Agenda voor een duurzame wereld

 

Peter Wollaert is Managing Director bij CIFAL Flanders, een trainingscentrum dat verbonden is aan UNITAR, de opleidings- en onderzoeksinstelling van de Verenigde Naties. David Leyssens is Co-Executive Officer van The Shift, het nieuwe Belgische duurzaamheidsnetwerk dat ontstond na de samensmelting van KAURI en Business & Society Belgium. Peter Wollaert en David Leyssens zullen elk met hun organisatie aan de slag gaan met de SDG’s.

Wat houden de duurzame ontwikkelingsdoelen juist in?

Peter Wollaert: “De SDG’s zijn een wereldwijde politieke agenda ter versterking van duurzame ontwikkeling voor de komende vijftien jaar. Ze bieden een kader waarrond beleid kan gemaakt worden. Een beleid dat de uitdagingen kan opvangen waar de wereld nu al voor staat, maar zeker wanneer we met 2 miljard meer mensen zullen zijn in 2050. Het is de eerste keer dat zo’n brede agenda door alle VN-lidstaten samen werd goedgekeurd.”

Wat is het verschil met de acht millenniumdoelen van 2000?

David Leyssens: “De 17 SDG’s zijn veel ambitieuzer dan de millenniumdoelstellingen, omdat ze veel meer dan enkel de ontwikkelingsagenda bevatten. De milieudoelstellingen zijn veel meer uitgewerkt en er zitten heel veel elementen in die het bedrijfsleven moeten aanspreken.”
Peter Wollaert: “De SDG’s zijn in de eerste plaats een actieagenda voor natiestaten, maar daarnaast worden ook de lokale besturen gemobiliseerd om deze agenda mee haalbaar te maken. Dat is helemaal nieuw.”

 

Twee lijnen nodig

Jullie geven regelmatig trainingen over de SDG’s. Er zijn 17 doelen en 169 targets. Is dat niet nogal complex om uit te leggen?

Peter Wollaert: “Het is eigenlijk geen complexe agenda. Je kan de doelstellingen opdelen in vijf grote thema’s, vijf P’s. De eerste drie P’s zijn vrij gekend: people, planet en profit of hier ‘prosperity’ genoemd. Deze worden aangevuld met peace en partnership. Op basis van deze vijf P’s kan je de agenda heel duidelijk uitleggen.”

Hoe kunnen lokale besturen een globale agenda als die van de SDG’s uitvoeren?

Peter Wollaert: “De agenda heeft concrete doelstellingen en de uitdaging bestaat erin om die te vertalen naar het lokale beleid. Bijna alle steden en gemeenten hebben een mondiale agenda, bijvoorbeeld als fairtradegemeente of via een stedenband.  Ze hebben ook een sociale agenda, die ze uitvoeren via de OCMW’s, en een milieubeleid, zoals klimaatneutrale steden. Doel 4 spreekt over hoogwaardig onderwijs voor iedereen. In Antwerpen verlaat 23 procent van de 18-jarigen de middelbare school zonder attest. De schepen van onderwijs in Antwerpen weet dus wat hem te doen staat. De vraag is of men bereid zal zijn om de SDG-agenda te bekijken en te zeggen: ‘Wij gaan daar nu werk van maken.’ Wij zullen er met CIFAL mee voor proberen zorgen dat politici naar aanleiding van de komende gemeenteraadsverkiezingen de agenda kennen en zich er tegenover gaan positioneren. Als kmo-land zijn we zeer afhankelijk van een lokale setting. Tegelijkertijd zijn veel kmo’s aan het internationaliseren. Als de lokale beleidsmakers al de SDG’s mee opnemen om het beleid te sturen, kan dit voor een stuk rechtszekerheid creëren voor ondernemingen. Voor lokale politici zijn de SDG’s een goudmijn: het is één agenda die zo breed is dat iedereen wel ergens een rechtstreekse link vindt met zijn beleid of standpunten.”

“Ik hoop dat er meer initiatieven komen zoals de Klimaatzaak, die overheden herinneren aan de doelstellingen die ze op het internationale toneel ondertekenden.”

Peter Wollaert

Hoe kan een organisatie met de agenda aan de slag gaan?

David Leyssens: “Ik denk dat er een belangrijk verschil is tussen hoe overheden en organisaties met de agenda omgaan. Voor overheden is het vrij duidelijk. SDG-3De Bertelsmann Stiftung heeft onlangs een eerste nulmeting gedaan waaruit blijkt dat België goed scoort op de sociale thema’s. De grote uitdagingen liggen bij energie en water, dus daar moet aan gewerkt worden. Voor individuele organisaties is het belangrijk om prioriteiten te stellen en te kijken op welke elementen je het meeste impact hebt. Voor een energiemaatschappij is doel 7 ‘Duurzame en betaalbare energievoorziening’ relevanter dan doel 2 ‘Geen honger’.”
Peter Wollaert: “Iedereen kan de agenda intern gebruiken, als een soort van spiegel, om te kijken waar je staat op vlak van duurzaamheidsthema’s zoals gendergelijkheid en energie. Daarnaast kan je de doelen extern bekijken: in functie van je kernactiviteiten en impact op de maatschappij. Je hebt altijd twee lijnen nodig. Enerzijds moet je goed weten waar je grootste potentiële negatieve impact op de samenleving is. Dat is het belangrijkste werkpunt. In het beste geval kan je dat omzetten in positieve impact. Anderzijds is er het laaghangend fruit: een doel binnen het kader van de SDG’s dat je op korte tijd kan behalen. Dat kan zeer motiverend werken.”
David Leyssens: “Bij veel bedrijven die naar onze workshops kwamen was het een aangename verrassing om te zien hoeveel linken er met de businesscase kunnen gemaakt worden. Het doel rond duurzame energie is bijvoorbeeld niet geformuleerd als een ideologisch doel, maar het ziet er economisch uit.”

Rechtszekerheid creëren

Is er een verschil in verantwoordelijkheid naargelang de grootte of draagkracht van een organisatie? Kan en moet een kmo evenveel doen als een multinational?

David Leyssens: “We zien dat grote bedrijven vaak meer systemen hebben om aan de slag te gaan met de SDG’s. Veel kmo’s vinden het moeilijk om te begrijpen wat ze met de SDG’s kunnen aanvangen. Anderzijds zie je dat kleine bedrijven duurzaamheid gemakkelijker strategisch verankeren dan grote bedrijven. Ze zullen sneller op topniveau een lange termijn engagement aangaan rond duurzame ontwikkeling en linken leggen met innovatie en radicale verandering.”
Peter Wollaert: “Hierbij speelt leiderschap een belangrijke rol. Zeker bij familiebedrijven is de visie en betrokkenheid van de familie zeer belangrijk. Wanneer hun visie maatschappelijk verankerd is, zullen ze snel hun weg vinden in de SDG’s.”

Eén en ondeelbaar

Is het even moeilijk om een vzw als een bedrijf rond de SDG’s te engageren?

David Leyssens: “We merken vanuit The Shift dat er wel een uitdaging in zit om het bedrijfsleven rond zo’n set van doelen te engageren. Veel Noord-Zuid- en middenveldorganisaties hebben tussen 2000 en nu gewerkt met de millenniumdoelstellingen. Voor bedrijven is het nieuw om hun eigen duurzaamheidsinspanningen te linken aan een wereldwijd verhaal met doelen naar 2030 toe. Vaak hebben bedrijven zelfs nog geen duurzaamheidsagenda, dan is het nog moeilijker.”
Peter Wollaert: “Ik sluit niet volledig aan bij wat David zegt. Deze agenda is, net zoals de mensenrechtenagenda, één en ondeelbaar. Je mag er niet één element uithalen en zeggen: ‘Dit vind ik interessant en dit niet.’ In die zin is het een bijzonder uitdagende agenda voor de civiele maatschappij, want het betekent dat ze transversaler naar duurzaamheid moet kijken. Ik denk dat dat voor bedrijven een gemakkelijkere opdracht is dan voor ngo’s, die per thema georganiseerd zijn. Onze vakbonden zullen bereid moeten zijn om over het muurtje te kijken en de milieuorganisatie zal bereid moeten zijn om te kijken hoe ze ook sociaal het verschil zullen kunnen maken. Veel groene initiatieven zijn op dit moment asociaal. Het is vooral de middenklasse die zich een zonnepaneel op zijn dak kan permitteren, niet de mensen die in sociale woningen wonen. Omgekeerd zijn sociale maatregelen niet altijd ecologisch. We zien bijvoorbeeld telkens weer bedrijven waar op vraag van de vakbonden een bedrijfswagen in het verloningspakket opgenomen wordt.”

 

“Lobby vanuit bedrijven rond milieuthema’s is niet evident, maar ik verwacht dat dit meer en meer zal gebeuren.”

David Leyssens

Zijn de SDG’s niet te vrijblijvend?

Peter Wollaert: “Dat het akkoord zelf juridisch niet afdwingbaar is, maakt het daarom niet vrijblijvend. De VN verwacht nationale actieplannen en de vorderingen zullen jaarlijks worden opgevolgd. Bovendien komen er thematische conferenties, zoals de klimaatconferentie, waar bindende afspraken gemaakt zullen worden. Ik hoop dat er daarnaast meer initiatieven komen zoals de Klimaatzaak, die overheden herinneren aan de doelstellingen die ze op het internationale toneel ondertekenden.”
David Leyssens: “In Brussel is een burgerbeweging ontstaan ‘Ieder kind een stoel’ die net zoals bij de Klimaatzaak een rechtszaak aanspant tegen de overheid omdat ze vindt dat die haar onderwijsdoelen niet haalt. In het Nederlandstalige onderwijs in Brussel kregen vorig jaar namelijk 2100 kinderen geen plaats. Als burgers de Belgische overheid uitdagen om haar engagementen rond kinderrechten te halen, kan dat een extra dynamiek geven om de SDG rond onderwijs minder vrijblijvend in te vullen. Zeker wanneer België volgend jaar in de VN-Mensenrechtenraad zetelt, is het belangrijk om rekening te houden met dergelijke signalen van burgers.”

Beleidsbarrières

 

Peter Wollaert: “Deze agenda komt ook niet zomaar uit de lucht gevallen. Bijna alle doelstellingen zijn gebaseerd op bestaande internationale normen en verdragen, zoals de internationale arbeidsnormen. De SDG’s geven zo ook nieuwe zuurstof aan heel wat internationale regelgeving die wel bestaat, maar onvoldoende opgevolgd wordt.”
David Leyssens: “Bedrijven of organisaties die de duurzame ontwikkelingsagenda willen halen, botsen soms op beleidsbarrières. 120 van onze leden hebben expliciet een engagement opgenomen rond klimaatverandering en engageren zich om 40 tot 70 procent minder CO2 uit te stoten. Maar daarnaast besloten ze zich ook in het maatschappelijke debat te mengen en zich te outen als klimaatambassadeurs. Deze 120 bedrijven en ngo’s hebben naar aanleiding van de klimaattop in Parijs aangegeven dat ze van de Belgische beleidsmakers meer leiderschap verwachten rond het klimaatthema. Lobby vanuit bedrijven rond milieuthema’s is niet evident, maar ik verwacht dat dit meer en meer zal gebeuren.”

 

Agenda 2030 steunt op vijf pijlers

1 Mens – leven in waardigheid
2 Planeet – de planeet beschermen
3 Voorspoed – een leven dat ontplooiingskansen biedt
4 Vrede – vrij van angst en geweld
5 Partnerschap – een vernieuwde mondiale solidariteit waar iedereen aan meedoet opdat niemand achterblijft

 

The Shift
https://theshift.be/nl

CIFAL Flanders
http://cifal-flanders.org/leadership-for-sustainability/sustainable-development-goals/

Wat vindt u van "SDG’s – Agenda voor een duurzame wereld"?

Gelieve een comment te schrijven.

Gelieve uw naam in te geven.