Om uw bezoek aan onze website te optimaliseren, gebruiken wij cookies. Door verder te gaan, stemt u daarmee in. Lees meer over het gebruik van cookies.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close

Anders bankieren

Strenger beleid voor de sojaboon

Hoe kan de productie van soja duurzamer?

Hoe kan de productie van soja duurzamer?

De sojaboon is de basis voor veel producten. In de supermarkt bevat 60 tot 70% van alle producten soja. De productie van de boon is de afgelopen jaren enorm gestegen en de teelt brengt steeds meer schade toe aan het milieu. Triodos Bank past daarom haar eisen aan voor sojagebruik: bedrijven moeten bewuster soja inkopen.

De boon van de sojaplant wordt voor tofu en sojamelk gebruikt. Het gaat echter om een fractie van de productie. 96% van de wereldwijde opbrengst dient voor de verwerking tot olie of meel en vindt zo zijn weg naar vele andere producten. Ongeveer 80% daarvan is bestemd voor veevoeder.

Het gewas is zo populair omdat het meer eiwit per hectare oplevert dan elk ander belangrijk gewas. Het is daarmee een van de meest winstgevende agrarische producten van onze tijd. De sojaboon zorgde ervoor dat de landbouwindustrie vlees en zuivel kan produceren tegen lagere kosten. In de afgelopen 50 jaar is daardoor de wereldwijde sojaproductie vertienvoudigd.

Impact op gemeenschap

Die groei heeft een prijs. De boon die zijn oorsprong heeft in Azië, wordt vooral in Zuid-Amerika verbouwd. Hier zijn enorme gebieden met bos, grasland en savanne omgezet naar sojavelden. De uitbreiding van de sojateelt is te vergelijken met de groei van de palmolieteelt in Azië. De oppervlakte van beide gewassen groeit zeer snel, maar dat gaat gepaard met schade aan natuurlijke ecosystemen en het risico van een negatieve impact op de lokale gemeenschappen.

“De bevolking wordt blootgesteld aan pesticiden”

Christa Florschutz, Triodos Research

Christa Florschutz van Triodos Research licht dit toe: “De sociale verhoudingen in de gemeenschap veranderen ingrijpend als kleinschalig landgebruik verandert in grootschalige monocultuur. Sommigen profiteren daarvan door aan het werk te gaan op de nieuwe plantages, maar de inkomsten gaan voornamelijk naar een kleine groep landeigenaars. Bovendien gebruikt de sojateelt veel pesticiden met alle risico’s van de blootstelling hieraan voor de bevolking.”

Ronde Tafel voor verantwoorde soja

Hoe het verlies aan natuurgebied indijken? De eerste stap is dat bedrijven zich van het probleem bewust worden en duurzame soja in gaan kopen. Duurzame soja laat regenwoud intact en waarborgt de belangen van de lokale bevolking. Daarom eist Triodos Bank nu van beursgenoteerde bedrijven dat zij aangesloten zijn bij de ‘Round Table on Responsible Soy’ (RTRS). Die ronde tafel werd in 2005 opgericht. Het platform heeft als doel om criteria voor verantwoorde sojaproductie te ontwikkelen en om een wereldwijde markt voor gecertificeerde verantwoorde soja op te bouwen.

RTRS vertegenwoordigt verschillende perspectieven van belanghebbenden. Deelnemers zijn onder andere milieu- en ngo’s, sojaproducenten en –handelaren, financiële instellingen, fabrikanten, retailers en bedrijven in de veevoederindustrie. RTRS heeft in 2010 de normen rondom sojateelt opgesteld. In 2011 brachten sojaproducenten ze voor het eerst in de praktijk.

Een punt van kritiek op de RTRS is dat zij geen verschil maakt tussen genetisch gemodificeerde en niet-genetisch gemodificeerde soja. Die tolerante benadering komt voort uit de wens van de RTRS om een mainstream platform te zijn. Gezien het feit dat meer dan 80% van alle soja wereldwijd genetisch gemodificeerd is, acht Triodos Bank dit een gerechtvaardigde beslissing in dit stadium.

Nieuwe standaard

Triodos Bank eist dus dat bedrijven die soja inkopen lid zijn van de RTRS of dat zij een eigen programma voor duurzame soja hebben. De meeste van die bedrijven zijn veevoerbedrijven of bedrijven die producten maken waar vlees of zuivel in verwerkt zit.

“We verwachten de eisen voor duurzame soja snel aan te kunnen scherpen”

Christa Florschutz, Triodos Research

Is dat wel streng genoeg? Het is een goede eerste stap geeft Christa Florschutz van Triodos Research aan.  “Een aantal jaren geleden zijn we voor een ander omstreden product, namelijk palmolie begonnen met een vergelijkbare eis aan bedrijven die het gebruiken, namelijk dat ze lid moesten zijn van de ronde tafel voor palmolieproductie. Nu zien we dat de ontwikkelingen voor duurzame palmolie heel snel gaan. Eisen worden strenger en steeds meer bedrijven leggen zich vast op het inkopen van enkel duurzame en gecertificeerde palmolie. Daardoor hebben we onze eisen voor palmolie al eens kunnen aanpassen. We verwachten dat het met soja dezelfde kant op zal gaan.”

Het is een mooi voorbeeld om aan vast te houden. Op dit moment zegt een derde van de ondervraagde bedrijven toe om enkel verantwoorde soja te gebruiken, en maar een handjevol bedrijven ligt op schema om in 2015 100% verantwoorde soja te gebruiken. Dit blijkt uit onderzoek van de Soy Report Card 2014 van het Wereld Natuur Fonds.

Strikt op GMO

De nieuwe standaard betekent niet dat Triodos Bank afstapt van haar afwijzing van genetische modificatie in de voedings- en voedergewassen. De voorkeur blijft uitgaan naar investeringen in bedrijven die beperkt gebruik maken of zelfs het gebruik uitsluiten van genetisch gemodificeerde gewassen. Die nieuwe standaard is slechts een eerste stap en de soja-industrie pakt duurzaamheid snel op. Triodos Research verwacht wel de criteria snel te kunnen aanscherpen.

Triodos Research

Triodos Research doet onderzoek naar de duurzaamheid van de beursgenoteerde bedrijven.  De beleggingsfondsen en duurzaam vermogensbeheer aangeboden door Triodos Bank maken hier gebruik van. Alleen bedrijven die in hun branche duidelijk beter presteren dan hun concurrenten en beantwoorden aan de strikte minimumeisen van Triodos Bank komen in aanmerking voor belegging. Het onderzoeksteam van Triodos Research gaat ook actief in dialoog met die bedrijven om hen aan te moedigen hun praktijken te verbeteren.

Wat vindt u van "Strenger beleid voor de sojaboon"?

Gelieve een comment te schrijven.

Gelieve uw naam in te geven.